İstanbul 34 Gazetesi » Manşet » Hayatın Gamına İnat Çayımız Var

Hayatın Gamına İnat Çayımız Var

“Neyse ki çayın demi var, hayatın gamına inat…”

Bu dizeleri bir gün oturduğum çay bahçesinin duvarında gördüm. Yazılar solmuştu. Kim bilir onları yazan kişi hangi duygular içindeydi, hangi acıya mahkûmdu? Önce istemsizce gülümsedim. Sonra durup düşündüm. Çünkü bu birkaç kelime, çayın hayatımızdaki yerini anlatmaya yetiyordu.

Çayı sevdiğimiz inkâr edilemez bir gerçek. Üstelik yalnızca bir içecek olarak değil; sevinçte, kederde, özlemde ve yalnızlıkta sığındığımız bir dost olarak severiz onu. Belki de bu yüzden kelimelere sığdıramadığımız pek çok şeyi bir bardak çaya sığdırmaya çalışırız.

İnsan bazen çayla sohbet eder. Hesapsız, kitapsız; içinden geldiği gibi konuşur onunla. İçini döker, uzun uzun anlatır dertlerini. Çay iyi bir dinleyicidir. Sözünü kesmez, akıl vermez, yargılamaz. Sessizce dinler. Çay demini aldıkça duygular da demini alır. Kelimeler döküldükçe yürek hafifler, çay soğudukça acılar da biraz olsun diner.

Belki de bu yüzden şair şöyle der:

“Bir gün oturup
Çay içelim seninle,
Çaylar benden olsun,
Manzara senden…”

Çay, insanları bir araya getirir. En güzel sohbetler onun eşliğinde edilir, en uzun hayaller onun dumanında kurulur. Bir çay daha istemek çoğu zaman sadece çay istemek değildir; biraz daha oturalım, biraz daha konuşalım demektir.

Kimi zaman sevgiliyle aynı masada oturur, tek kelime etmeden çay içersiniz. Ama o sessizlikte bile koyu bir sohbet vardır. Bazı aşklar vardır ki dile gelmez; sahibinin içinde büyür. İşte o zaman insan hem çayını hem de sevdasını yalnız demler.

Çay, özlemin de ortağıdır. Dostları, arkadaşları, uzaktaki sevdikleri çoğu zaman bir bardak çayın başında hatırlarız. Onlara sarılamadığımızda ince belli bardağın sıcaklığını tutar ellerimiz. Çayın dumanına karışan özlemimiz uzak diyarlara doğru yol alır.

Belki de yalnızlığın en kadim dostudur çay. Gece sessizliğinde demlenir, ay ışığında yudumlanır. Bir şarkı, bir kitap ya da uzaklardan gelen bir cırcır böceği sesi eşlik eder ona. Çaydanlığın fokurtusu ise insana tek bir şey söyler: “Ben buradayım.”

Eskiden kapılar daha sık çalınırdı. Komşunun çocuğu gelir, “Annemler çay içmeye gelecek, müsait misiniz?” derdi. Çay, dostluğun davetiyesiydi. Uzun kış akşamlarında bardaklar peş peşe doldurulur, sohbetler koyulaşır, dostluklar pekişirdi. Kimi zaman kız isteme merasimlerinin, kimi zaman verilen sözlerin ve edilen yeminlerin şahidiydi çay.

Bir de hayatın zor yüzü vardır. Hapishane koğuşlarında, gurbet odalarında, yalnız bekleyişlerde de çay vardır.

“Çaycı, getir ilaç kokulu çaydan,
Dakika düşelim senelik paydan…”

Belki de çayın en çok tüketildiği yerlerden biridir koğuşlar. Her yudumunda bir özlem, bir pişmanlık, bir bekleyiş saklıdır. İnsan bazen çayın şekerinde zamanın da eriyip gitmesini ister.

Ama çay sadece kederin değil, umudun da dostudur. Sabahın ilk ışıklarıyla birlikte ocağa konulan ilk çaydanlık yeni bir günün habercisidir. İlk bardakta huzur vardır, dinginlik vardır. Sevdiklerimizle aynı sofraya oturabilmenin şükrü vardır.

Türk kültüründe çay sadece içilmez; onunla duygular da anlatılır. Sevda çayla tarif edilir, özlem çayla dillendirilir. “Bir çay içelim” sözü çoğu zaman bir davetten fazlasıdır. İçinde hasret gidermeyi, yaraları sarmayı ve dostluğu tazelemeyi barındırır.

Çayın da kendine özgü bir adabı vardır. Aceleye gelmez. Suyu sabırla kaynatılır, demlenmesi beklenir. İnce belli bardakta sunulur. Belki de bu yüzden bize insanın da tıpkı o bardak gibi zarif ve kırılgan olduğunu hatırlatır.

Uzun uzun anlatılabilir çayın hikâyesi. Ancak benim artık müsaade istemem gerekiyor. Çünkü gönlü güzel bir dostla içilecek bir bardak çay bekliyor beni.

Ne zamanı bekletmek gerekir ne de dostları.

Hayatınız, çay gibi vazgeçilmez; dostluklarınız, çayın demi gibi koyu olsun.

Sevgiyle kalın.

Hüsniye Rüveyda Tosun

📆 07 Haziran 2026 Pazar 18:10   ·   💬 0 yorum   ·